26 Ocak 2013 Cumartesi

Yaratan Rabbinin adıyla oku/çağır!


Bismillahirrahmanirrahim
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ
Ikra’bismi rabbikellezî halak(halaka).
Kuran-ı Kerim, Alak Suresi (96) 1. Ayet

Kuran-ı Kerim’in, iniş sırasına göre ilk ayeti Alak  süresinin ilk ayeti Oku ile başlamaktadır:
 Yaratan Rabbinin adıyla oku/çağır!” (1) (2)

Kuran-ı Kerimi nasıl okumamız gerektiği bir çok ayette de geçmektedir. (3) Bu öğütlere uygun olarak Şeytandan Allah’a sığınarak, Besmeleyle (4), acele etmeden, özenle ve düşüne düşüne  okumaya başlıyoruz.  Kuran-ı Kerimde geçen “Allah yaratandır” sözünün örneklerine (5) göz gezdiriyoruz. Bu arada Esmaül Hüsna’yı (6) da hatırlamış oluyoruz.
Kuran-ı Kerime Besmeleyle başladığımız gibi  Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (sav)  hadisine uyarak her işe, basma kalıp değil bilinçli olarak Besmele ile başlayacağız.

 Alak Suresi 1. Ayetinde vurgulanan en geniş anlamıyla okumaktır. Açık deyişle, okumak metinleri olduğu kadar tüm görünenleri algılamak, anlamak, düşünmek, inceliklerine varmak ve karşılaştırabilmektir.
Okumayla elde edileni paylaşma, tebliği etme de bir görevdir ki bu “Yaratan Rabinin adıyla, çağır davet et.” (7) Ayetinden de anlaşılmaktadır. Allah tarafından Vahyedilenin ve yaratılanın anlaşılması, duyurulması istenmektedir.
“Söz geliminden anlaşıldığı üzere burada “Oku” emri, vahyedilen şeyleri okuma hakkındadır. Yani “Ey Muhammed, sana vahyedilen Kur’ân’ı, Rabbinin adını anarak, O’nun yardımını dileyerek oku” demektir. Yahut “Rabbinin adına oku, okumayı Rabbin için yap” demek olur. Razi, bu ayeti, Kur’ân okurken besmele çekmenin gereğine delil saymıştır. Çünkü ayette Rabbinin adıyla, O’nun yardımını dileyerek okuması emredilmektedir. O halde okurken O’nun adını anmak gerekir (Mefatih: 32/13).(8)
Kısaca belirtildiği gibi “oku” emrinin kapsama alanı geniştir.

“’Oku’ emri, gazete okumaktan, göklerin sırrını okumaya kadar bütün bir ilim-fikir-hikmet-estetik dünyasını kaplar. Başka bir deyimle, “Oku” emriyle bize, insan, evren, vahiy kitaplarının okunması, yorumlanması, değerlendirilmesi ve eşya ve olayları Yaratıcı’nın dilediği yönde şekillendirme uğruna tüm varlığın didik didik edilmesi görevi yüklenmiştir.” (9)

        «İkra’ sûresi» de denilen ve Mekke-ı Mükerreme’deki Hira Mağarası’nda Miladi 610’da  nazil olan  Alak (96) 1. Ayetinin tefsirlerinin okunmasında yarar görülmektedir.   (10), (11), (12), (13) 
Dinimiz ilim öğrenmeyi farz kılmıştır. İlim öğrenmenin anahtarı okumaktır. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) “Ya okuyan ve öğrenen, veya dinleyen veya okumayı ve öğrenmeyi sevenlerden olun. Sakın bunların dışında bulunmayın helak olursunuz” (Fethu’l-Kebir, 1:204) buyurmuşlardır.

Putların ya da putlaştırılanların değil yaratan Rabbimizin adıyla  okuyabilmek, okuyup anladığımızı, uygulayabilmek ve paylaşabilmek umuduyla.

Sabahattin Gencal, Başiskele-Kocaeli

 ---------------------
2.       Kuran-ı Kerim, http://kuran.mollacami.com/ayetler.php?sn=96
4.       Prof. Dr.Yaşar Nuri Öztürk, Başlarken ve Besmele’nin anlamı Üzerine http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/9145994.asp?m=1  - Dr. Metin Bedir, Kuşeyrî Tefsirinde Besmele’nin tahlili, http://www.yeniumit.com.tr/konular/detay/kuseyri-tefsirinde-besmele-nin-tahlili
5.       Kur’ana Sor, http://kuranasor.com/cevaplar.php?soru_id=5667
6.       Esmaül Hüsna, http://www.sevde.de/esmaul_Husna.htm
7.       Prof. Dr.Salih Akdemir, İlk ayet “Oku” değil “Çağır-Davet et.” http://www.youtube.com/watch?v=X-rjDPCU91E&feature=related
8.       Prof. Dr. Süleyman Ateş   http://www.suleyman-ates.com/index.php?option=com_content&view=article&id=473:alak-suresi-1&catid=40:austos-2012&Itemid=123
9.       Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk, Okuyabilmek http://www.yurtgazetesi.com.tr/okuyabilmek-makale,3271.html
12.   Ömer Nasuhi Bilmen, http://www.tahavi.com/tefsir/096.html
14.   Yaşar Nuri Öztürk, Okuyabilmek http://www.yazaroku.com/fguncel/yasar-nuri-ozturk/29-01-2013/okuyabilmek/533179/.aspx

Ayrıca bakınız.
·        Ilk Vahiy http://www.youtube.com/watch?v=5S7qCdSxmDE
·        Alak Suresi http://www.youtube.com/watch?v=Sr7H5QJZPOM

·        Alak Suresinin Tefsiri, Mecit Karakış, http://www.kubacami.com/konular/akademi/alak_tefsir/alak_anasayfa.htm

·        Osman Keskinoğlu, Hirada ilk vahyin başlaması   http://kitap.mollacami.com/kurani-kerim-bilgileri/hirada-ilk-vahy.html


******************************************
*******************************************

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder