15 Haziran 2013 Cumartesi

Kaba/obur, bütün bunlardan sonra da soyu bozuk, kötülükle damgalı.


Bismillahirrahmanirrahim

عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِكَ زَنِي      
        Utullin ba’de zâlike zenîm(zenîmin).
        Kur’an-ı Kerim Kalem Suresi (68) 13. Ayet

        Önceki ayetlerde anılan karaktersiz tiplerden sonra Kur’an-ı Kerim Kalem Suresi 13. Ayette, kaba / obur, bütün bunlardan sonra da soyu bozuk, kötülükle damgalı kişilere de boyun eğilmemesi, bunlara uyulmaması belirtiliyor.

Bu buyruk kişi, yer, ortam ve zamanla sınırlı değildir:

“Konu fena huylardan, alçaklıklardan sakınmak ve onların sembolü olup da o yola sevkedebilecek olanların ardına düşmemekle ilgili ahlâkî ve sosyal bir konu olunca, tefsirciler gayet renkli ve zengin olan bu Kur'ân kelimelerini anlayıp anlatarak irşada çalışmışlardır. Zira Kur'ân o fenalık sembollerine itaat etmemeyi emrederken, Kur'ân tertibinin güzellik ve inceliğine bir  leke kondurmamak üzere onları her birinin sırasıyle çok beğenip takındığı şatafatlı bir tavır ve edâ içinde deste deste mimliyerek süzgeçten geçirmiş ve bunlara uyanların, hepsinden aşağılık olduğunu göstermek üzere de "soysuz"u hepsinin sonuna takarak, hepsini bir küll halinde fırlatıp atıvermiştir.

Tefsirciler bunlarla belirli bir şahıs kastedilip edilmediğini araştırmakla uğraşmışlar ise de doğrusu Ebu Hayyân'ın dediği gibi âyette açık olan budur ki: Bu nitelikler belirli bir şahıs için değildir. Başta "her çok yemin edici" buyrulmasından da açıkça anlaşıldığı gibi belli ve özel bir şahıs kastedilmeyerek hem her birinden hem de bu tür insanların hepsinden birden sakındırılmaktadır.

Geçmişi olduğu gibi geleceği de kapsar. Burada "itaat etme" yasağı tekil olarak öncelikle fertlere yöneltilmiş olmakla beraber, uyulmaması istenilen bu niteliklerin bütünüyle bireye ait olması şart değil, bireylerden meydana gelen bütünü, o özellikte bulunan herhangi bir toplumu kapsayacak şekilde ifade edilmiştir. Ancak toplum vicdanı kendini bireylerde göstereceği ve birey olmadan toplum mânâsı mücerred (soyut) bir fikirden ibaret kalacağı için, fikir ve düşünceler bireylerden başlayarak yürütülür.”  (1)

“Ebu Derda'nın -Allah ondan razı olsun- şöyle dediği rivayet edilir: "Kaba", büyük karınlı, kötü ahlâklı, çok yiyip içen obur, çok mal toplayan, ama başkalarına vermeyen kimse demektir:

' Ne var ki "Kaba" kelimesi bütün bunları kapsayan, bununla beraber bu karaktere sahip kişinin iğrençliğini her yönüyle tasvir eden geniş bir kavram olarak zihinlerde yer ediyor.

Ayrıca bu adam, soysuzdur, alçaktır:

İşte İslam düşmanlarından birinin kişiliğinde toplanan çirkin, iğrenç sıfatların sonuncusu budur.  Zaten, bu tür iğrenç karakterlere sahip insanlardan başkası İslama düşman olmaz, düşmanlığında ısrar etmez.

"Zenim" kelimesinin anlamlarından biri, "aralarında soy birliği olmadığı halde bir kavme bağlanan veya  kavmin içinde soyu belirsiz olan kimse"dir. Bu kelimenin anlamlarından biri de "insanlar arasında iğrençliği ile, pisliği ile, aşırı derecede kötülüğü ile ün salmış kimsedir. Bu kelimenin ifade ettiği ikinci anlam Velid B. Muğire'nin durumuna daha uygundur. Bununla beraber kelimenin söylenişi, kavmi arasında kibirlenip böbürlenen bu adamı aşağılık sıfatı ile damgalamaktadır.” (2)

“Müfessirler, zenîm terimine birbirinden çok farklı yorumlar getirmişlerdir. Zenemeh isminden türetilmiş olan zenîm terimi, keçinin kulaklarının altında sallanan yumruları veya her iki gerdanı gösterir. Bu gerdanlar fizyolojik bir fonksiyona sahip olmadıklarından zenîm terimi, "lüzumsuz kimse" (veya "şey") anlamında kullanılır (Tâcu'l-Arûs): başka bir deyimle, âtıl veya faydasız şey. Bu nedenle, yukarıdaki bağlamda bu terimin sosyal anlamda tamamen faydasız bir kimseyi tanımladığını kabul etmek, mantıkî bir varsayım olur.” (3)

Özetle kötü huylardan ve alçaklıklardan sakınmak gerekir. Sadece sakınmak da yetmez; kötü, karaktersiz kişilere itiaat edilmemeli, onların peşinden gidilmemelidir.

Sabahattin Gencal, Başiskele-Kocaeli
      -------------------------
1.       Yazır, Elmalı’lı Muhammed Hamdi,  Hak Dini Kur’an Dili, http://www.kuranikerim.com/telmalili/kalem.htm
2.       Prof. Dr. Kutub, Seyyid, Fizilal’il Kur’an, http://www.enfal.de/Kuran-Tevsiri/Kuran_Tefsiri.htm
3.       Esed, Muhammed, Kur’an Mesajı(Meal-Tefsir), http://www.kuran.gen.tr/?x=s_main&y=s_middle&kid=31&sid=68


******************************************
*******************************************


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder